پمپ پیستونی رفت و برگشتی

پمپ پیستونی صنعتی چیست؟

پمپ پیستونی صنعتی یکی از انواع پمپ های جابجایی مثبت است که با حرکت رفت و برگشتی پیستون در داخل سیلندر، سیال را با فشار بسیار بالا جابه‌جا می‌کند. این پمپ‌ها برای کاربردهای سنگین طراحی شده‌اند و قادر به انتقال سیالات با ویسکوزیته بالا، دبی دقیق و فشار تا چندصد بار هستند.

مزایای کلیدی:

• فشار کاری بسیار بالا (مناسب برای صنایع نفت، پتروشیمی، هیدرولیک)
• دبی خروجی یکنواخت و قابل کنترل
• راندمان بالا حتی با سیالات غلیظ
• قابلیت پمپاژ سیالات داغ یا خورنده (با متریال مناسب)

کاربردهای صنعتی:✅ خطوط تزریق مواد شیمیایی در پالایشگاه‌ها✅ سیستم‌های هیدرولیک سنگین✅ دستگاه‌های شستشوی صنعتی (با فشار بالا)✅ صنایع غذایی و دارویی (مدل های استیل)

اجزا اصلی پمپ پیستونی

یک پمپ پیستونی شامل چهار جز اصلی است:

• سیلندر (Cylinder)
•  پیستون (Piston)
•  شیر ورودی (Inlet valve)
• شیر خروجی (Outlet valve)

اجزای فرعی پمپ پیستونی

 علاوه بر اجزای اصلی، پمپ های پیستونی می توانند شامل اجزای فرعی زیر نیز باشد:

1. مثل آکومولاتور (Damper)
2. شیر فشارشکن (Pressure Regulator)
3. گیج فشارسنج (Pressure Gage)
4. گان و لانس (Gun and Lance)
5. فیلتر (Filter)

مکانیزم و نحوه عملکرد پمپ پیستونی

مکانیزم عملکرد پمپ‌های پیستونی بر حرکت یک پیستون در سیلندر در مرحله مکش و دهش استوار است. بنابراین در پمپ‌های پیستونی بدون آکومولاتور خروجی جریان در پمپ به صورت نوسان‌دار (پریودیک) است. در این مقاله از کالاصنعتی به بررسی اینکه پمپ پیستونی چیست و انواع، کاربردها، نقاط ضعف، مزایا و نحوه کار این نوع از پمپ‌ها پرداخته می‌شود.

انواع پمپ پیستونی چیست؟

براساس نحوه عملکرد و جابجایی سیال عامل در داخل سیلندر، پمپ‌های پیستونی موجود در بازار به چهار گروه اصلی شامل:

1. پمپ پیستونی بالابر یا لیفت (Lift Piston Pump)
2. پمپ پیستونی فورس یا قدرتی (Force Pump)
3. پمپ پیستونی محوری  (Axial Piston Pump)
4. پمپ پیستونی شعاعی (Radial Piston Pump)

از دیدگاه استفاده صنعتی نیز می‌توان پمپ‌های پیستونی را به سه دسته پمپ شامل:

1. پمپ پیستونی کارواش صنعتی (فشار کاری 200 الی 400 بار)
2. پمپ پیستونی کارواش خانگی (فشار کاری 70 الی 160 بار)
3. پمپ پیستونی آب شور (به دلیل جلوگیری از خورندگی جنس قطعات استیل است.)
4. پمپ مه پاش 
5. پمپ سم پاش (پشت تراکتوری)
6. پمپ پیستونی هیدرولیک

پمپ پیستونی لیفت یا بالابر

در نوع لیف یا بالابر پمپ های پیستونی، یک پیستون در سیلندر قرار گرفته است که علاوه بر کنترل دستگاه میتواند به شیر ورودی دستگاه کمک کرده تا سیال مورد نظر را به سمت بالا پمپاژ کند. پس از پمپاژ سیال مورد نظر،  پیستون به حالت قبلی بر میگردد و این روند ادامه می یابد.

پمپ پیستونی فورس یا قدرتی

در نوع فورس یا قدرتی، انتقال پیستون از بالای سیلندر به پایین آن سبب حرکت سیال کاری جهت پمپاژ به دریچه ورودی استوانهای شکل میشود. سپس تحت فشار بالای پیستون، سطح سیال کاری در داخل سیلندر پمپ پیستونی به پایین حرکت میکند و نهایتا به طرف دریچه خروجی هدایت شده و عمل پمپاژ انجام میشود. این نوع از پمپ ها کاربرد کمتری نسبت به نوع بالابر دارد.

پمپ پیستونی محوری

از جمله پمپ های پرکاربرد در تهویه وسایل نقلیه، موتور هیدرولیک و پمپ های جداگانه، نوع محوری از پمپ پیستونی است. گروهی از  موجود در بازار نیز از از نوع پیستونی محوری هستند که برای ایجاد فشار های بالا و جابجایی اجسام سنگین در جک های هیدرولیک به کار میرود.

در این نوع، چندین پیستون درون سیلندرهای جداگانه ولی در یک ردیف روی محیط دایره مشخص قرار داده شده و حرکت رفت و برگشتی محور آنها طی یک حرکت موازی و هم محور موجب تخلیه سیال کاری و عمل پمپاژ میشود.

پمپ پیستونی شعاعی

اگر نیاز به راندمان بالا، فشار بالا، دبی پمپاژ پایین و جریان بدون نوسان در خروجی باشد، از پمپ های پیستونی شعاعی استفاده میشود.

مکانیزیم عملکرد پمپ پیستونی شعاعی

مکانیزیم عملکرد پمپ پیستونی شعاعی شبیه پمپ محوری است ولی چندین سیلندر آن به صورت هم مرکز رو به روی هم روی یک دایره قرار گرفته اند و حرکت پیستون ها در سیلندر به صورت متوالی انجام میشود. با توجه به کاربرد بیشتر پمپ های پیستونی محوری و پیستونی شعاعی، در شکل نمایی از آنها نشان داده شده است.

مزایا پمپ پیستونی

• کاربرد در یک دامنه زیاد از فشار (100 تا 1000 بار)
• امکان تنظیم قدرت بدون تغییرات سرعت جریان سیال کاری
• کنترل دقیق جریان و امکان پمپاژ سیالات با گرانروی زیاد از جمله مزایای پمپ های پیستونی است.

معایب پمپ پیستونی

1. دبی کم
2. هزینه نگهداری-تعمیر-بهره برداری بالا
3. جریان خروجی همراه پریودیک یا با پالس
4. آلودگی صوتی زیاد
5. وزن نسبتا بالا در مقایسه با پمپ های هم رده از جمله معایب پمپ های پرکاربرد است.

کاربردهای پمپ پیستونی

بعد از بررسی معایب، مزایا و انواع پمپ های پیستونی، در شکل بالا کاربردهای مهم این نوع از پمپ  ها ذکر شده است که مهمترین و پرکاربردترین آن مربوط به کارواش های صنعتی و واترجت و سیستم های هیدرولیکی است. در بازار پمپ های پیستونی 100 بار، 150 بار، 200 بار و 300 بار با دبی تقریبی 10 الی 20 بار بدلیل استفاده زیاد در کارواش های صنعتی به عنوان پمپ کارواش شناخته میشوند.

علاوه بر کاربردهای بیان شده به طور جزئی این نوع پمپ ها در صنایع مختلفی مثل نفت، پتروشیمی، خودرو سازی، آب شیرین کنی، فولاد، هیدروبلاست و کاغذسازی کاربرد دارد.

 

در انتخاب یک پمپ پیستونی مناسب پارامترهای نظیر دبی، هد، مدل، نشان تجاری، نوع و قدرت الکتروموتور بسیار مهم است، بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، دریافت فایل PDF کاتالوگ‌ و مشخصات فنی محصولات با کارشناسان فنی و با تجربه کالاصنعتی تماس بگیرید.

جمع بندی

ببرای کاربردهایی مختلف انتقال مواد شیمیایی و سوخت های سنگین در فشارهای بالا، سیستم های هیدرولیک، واترجت، کارواش ها و دستگاه های شستشوی صنعتی که نیاز است آب با فشار بسیار زیاد تخلیه شود از پمپ هایی که توانایی ایجاد فشار بالا دارند، استفاده می شود که به پمپ پیستونی شناخته می شوند.

پمپ پیستونی دارای انواع مختلفی است که بسته به جهت انتقال سیال و نحوه عملکرد آن به چهار نوع پیستونی محوری، پیستونی شعاعی، بالابر و فورس تقسیم می شود و همچنین از لحاظ کاربرد نیز به پمپ های پیستونی کارواشی خانگی، صنعتی، هیدرولیک، آب شور و ... شامل می شود که در این مقاله سعی شد اطلاعات کاملی از پمپ پیستونی به خوانندگان عزیز ارائه شود.

تفاوت با سایر پمپ‌ها:بر خلاف پمپ سانتریفیوژ، پمپ پیستونی تحت تأثیر تغییرات فشار سیستم دچار افت دبی نمی‌شود و برای سیالات چسبناک ایده‌آل است.